الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
272
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و تندرو را بر او ( سليمان ) عرضه داشتند « ( * ( إِذْ عُرِضَ عَلَيْه بِالْعَشِيِّ الصَّافِناتُ الْجِيادُ ) * ) . « صافنات » جمع « صافنة » بطورى كه بسيارى از مفسران و ارباب لغت نوشتهاند به اسبهايى گفته مىشود كه به هنگام ايستادن بر روى سه دست و پا ايستاده ، و يك دست را كمى بلند كرده ، تنها نوك جلو سم را بر زمين مىگذارد ، و اين حالت مخصوص اسبهاى چابك و تيزرو است كه هر لحظه آماده حركت مىباشد ( 1 ) . « جياد » جمع « جواد » در اينجا به معنى اسبهاى سريع السير و تندرو است ، و در اصل از ماده « جود » و بخشش گرفته شده ، منتهى « جود » در انسان از طريق بخشيدن مال است ، و در اسب از طريق سرعت سير . به اين ترتيب اسبهاى مزبور هم در حالت توقف آمادگى خود را براى حركت نشان مىداد ، و هم در حال حركت سرعت عمل را . از مجموعه اين آيه با قرائن مختلف كه در اطراف آن وجود دارد چنين بر مىآمد كه روزى به هنگام عصر سليمان از اسبان تيزرو و چابك خود كه براى ميدان جهاد آماده كرده بود سان مىديد ، و ماموران با اسبهاى مزبور از جلو او رژه مىرفتند ، و از آنجا كه يك پادشاه عادل و صاحب نفوذ بايد ارتشى نيرومند داشته باشد ، و يكى از وسائل مهم ارتش مركبهاى تندرو است ، اين توصيف در قرآن بعد از ذكر مقام سليمان به عنوان يك نمونه از كار او بازگو شده است . سليمان در اينجا براى اينكه تصور نشود كه علاقه او به اين اسبهاى پرقدرت جنبه دنياپرستى دارد ، « گفت : من اين اسبان را به خاطر ياد پروردگارم و دستور او دوست دارم » من مىخواهم از آنها در ميدان جهاد با دشمنان او استفاده كنم
--> ( 1 ) بعضى گفتهاند « صافنات » هم معنى مذكر و هم معنى مؤنث دارد ، بنا بر اين اختصاص به اسبهاى ماده نخواهد داشت .